Wednesday, November 14, 2018

Dog-Faced Water Snake/කුණුදිය කලුවා (Cerberus rynchops-Schneider, 1799)

Other Names- වෙනත් නම්
English Sinhala Tamil
South Asian Bockadam Uppu-eri Pambu

Hydrus rynchops SCHNEIDER 1799: 246
Hydrus cinereus SHAW 1802
Coluber cerberus DAUDIN 1803: 167
Python rhynchops — MERREM 1820: 90
Homalopsis cerberus — FITZINGER 1826
Homalopsis molurus H. BOIE 1826
Homalopsis rhynchops — BOIE 1827
Cerberus cerberus — CUVIER 1829
Cerberus cinereus — CANTOR 1839
Homalopsis rhinchops (sic) — CANTOR 1847
Cerberus rhynchops — GÜNTHER 1864: 279
Cerberus rhynchops — ANDERSON 1871: 179
Hurria rynchops — STEJNEGER 1907: 304
Hurria rynchops — MERTENS 1930
Cerberus rynchops — SMITH 1930
Cerberus rynchops rynchops — LOVERIDGE 1948
Cerberus rhynchops [sic]— BOULENGER 1894: 84
Cerberus rhynchops — WALL 1921: 257
Cerberus rynchops — SMITH 1943
Cerberus rhynchops — HENDRICKSON 1966
Cerberus rynchops — MANTHEY & GROSSMANN 1997: 331
Cerberus rynchops — COGGER 2000: 619
Cerberus rynchops — COX et al. 1998: 39
Cerberus rhynchops — MURTHY 2010
Cerberus rynchops — MURPHY & VORIS 2014: 12
Cerberus rynchops — WALLACH et al. 2014: 155




ශ්‍රී ලංකාවේ හමුවන හෝමලොප්සිඩාවන් අතරින් සුලබවම හමුවන විශේෂය වන්නේ කුණු දිය කළුවන්ය. කඩොලාන ආශ්‍රිත පරිසර පද්ධති වල සමතුලිතතාව රැකගැනීමට ඉමහත් සේවයක් ඉටු කරන මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ සීමාව ආශ්‍රිතව පමණක් ව්‍යාප්ත වී සිටීම නිසා බොහෝ පිරිසක් මෙම සර්ප විශේෂය නිසි ආකාරව හඳුනන්නේ නැත. පැහැදිළි කීලකයක් සහිත රළු කොරළ වලින් සෑදුනු පෘෂ්ඨිමත් සිරුරක් සහිතය. ගෙලින් පැහැදිලිව වෙන්වන හිස අපරව වඩා පුළුල්ව පිහිටයි. හිසට සාපේක්ෂව කුඩා අක්ෂි හිසෙහි මදක් පෘෂ්ඨීයව හොඹුවේ සිට මද දුරකින් පිහිටයි. හොඹුව අක්ෂි මට්ටමට පහලින් හා ඉදිරියට නෙරා පිහිටීම හේතුවෙන් ඉංග්‍රීසි බසින් Dog-faced Watersnake ලෙස හඳුන්වයි. ඇස අසලින් ආරම්භ වන තද පැහැති රේඛාවක් ගෙල දෙසට වැන්නව දිව යයි. හිසෙහි කොරළ ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයෙන් කැටිව (fragmented) පවතී. ශරීර වර්ණය තද කළු-දුඹුරු පැහැයේ සිට ලා දුඹුරු-ඔලිව් පැහැයට ඇති වර්ණ පරාසයකින් හමුවේ. ශරීරයේ හරස් අතට වූ කළු පැහැ අක්‍රමවත් හරස් පටි දක්නට ඇත. ලා පැහැති සතුන්ගේ මෙම හරස්පටි පැහැදිළිව දක්නට ඇත. උදරීය පැහැය සත්වයාගෙන් සත්වයාට වෙනස් වේ.ඇතැම් සතුන්ගේ උදරීය පැහැය ලා කළු පමණක් වේ. තවද ලා කළු උදරීය කොරළ දෙපස සුදු හෝ ක්‍රීම් පැහැති පුල්ලි දක්නට ඇති සතුන්ද හමු වී ඇත. තනි ක්‍රීම් පැහැයෙන් යුත් උදර දරන නිදර්ශකද ඉන්දියාවෙන් වාර්තාවී ඇත.